sunshine

6. Kompetencje dziecka w wieku przedszkolnym

Jednym z elementów wspierania rozwoju dziecka w wieku przedszkolnym jest ocena jego gotowości szkolnej. Nabiera to szczególnego znaczenia w obecnej sytuacji, gdzie stajemy w obliczu reformy systemu oświaty, niosącej za sobą wiele zmian, a głównie obniżenia wieku rozpoczęcia edukacji szkolnej. Wielu z nas rodziców stanie przed problemem ,,posłać czy nie 6-latka do szkoły”.

.  Chcę też podkreślić, że w wieku przedszkolnym gwałtownie rozbudowywane jest doświadczenie dziecka dzięki wchodzeniu w inne niż rodzina grupy społeczne. Rola rodziny w zaspokajaniu podstawowych potrzeb stopniowo zmniejsza się i wzrasta rola innych osób i grup. Proces ten przyspieszają środki masowego przekazu.

Dlatego pozwolę sobie na krótką charakterystykę właściwości dzieci w wieku przedszkolnym wg M.Przetacznikowej

 

Dzieci 3-letnie:

niski poziom samodzielności i zaradności. W dużym stopniu zależne od dorosłych.

wąski zakres doświadczeń i ubogi zakres słownictwa, choć dziecko rozumie znacznie więcej niż chce wypowiedzieć

dominuje myślenie o charakterze sensoryczno-motorycznym, tzn. w bezpośrednim kontakcie z przedmiotem, w działaniu, przy udziale dorosłego

duża wrażliwość emocjonalna

labilność emocjonalna

rozbudzona wyobraźnia

łatwo rozpraszalna uwaga i duża męczliwość

 

Dzieci 4-5-letnie:

stają się bardziej samodzielne i zaradne

aktywność intelektualna nadal współistnieje z realnym działaniem

rozwój wyobrażani i fantazji ujawnia się między innymi w postawie badawczej (wiek pytań)

żywe, ruchliwe, dociekliwe

poznanie świata zarówno fizycznego i społecznego nadal powierzchowne

 

Dzieci 5 i pół/7-letnie

lepiej przystosowane do pracy w zespole

zdolniejsze do dłuższego wysiłku

zdolne do dłuższego skupienia uwagi

mniej impulsywne

bardziej panowane i odpowiedzialne

intensywniej rozwijają się uczucia wyższe – społeczne i estetyczne.

 

       W wieku przedszkolnym dziecka zachodzą niezwykle istotne zmiany pozwalające mu przede wszystkim na samodzielne, odpowiedzialne podejmowanie i realizowanie zadań stawianych przez otoczenie.

Najważniejsze osiągnięcia w tym zakresie to:

- dziecko zaczyna odczuwać samego siebie jako podmiot własnych działań i przeżyć

- dziecko odkrywa świat wewnętrzny innych ludzi

- dziecko zdobywa znaczny zasób wiedzy i świecie

- obok zabawy pojawiają się początki świadomego uczenia się i pracy.

 

Dziecko gotowe do podjęcia nauki w szkole to dziecko, które:

- opanowało podstawowe nawyki i sprawności ruchowe związane z lokomocja i manipulacją

- jest zaradne i samodzielne w zakresie czynności samoobsługowych i czynności tzw. ,,życia codziennego”

- umie się bawić w zorganizowanym przez siebie samego sposób, ale jest także gotowe do podejmowania działań typu nauka i praca.

 

Zatem dorastanie dziecka polega na pojawieniu się:

gotowości do odejmowania działań nastawionych na osiągnięcie celu

umiejętności organizowania sobie warunków do działania

zdolności do znoszenia dłużej trwających nieprzyjemności, przeżyć związanych z czekaniem na oddalony w czasie pożądany cel, a przede wszystkim z pojawiającymi się przeszkodami w działaniu

wzrosła u niego umiejętność współdziałania z rówieśnikami i dorosłymi, jest więc przygotowane do pracy w zespole oraz podatne na wpływy nauczyciela.

 

Wzrasta więc u niego:

zdolność do słuchania drugiej osoby, koncentrowania się na tym co mówi lub pokazuje

umiejętność wykorzystania podawanych informacji we własnym działaniu

zdolność do powstrzymywania się od danego zachowania, jeżeli jest ono niezgodne z oczekiwaniem drugiej osoby lub jest nieadekwatne do sytuacji

rozwija się i niego myślenie przyczynowo-skutkowe; obok działań, które są podejmowane bezpośrednio ,,w odpowiedzi” na to, co dzieje się w otoczeniu pojawiają się działania uprzednio zaplanowane. Dziecko przewiduje coraz dalsze konsekwencje tego, co zamierza czynić.

 

Jeśli państwo chcecie jeszcze więcej wiedzieć zapraszam do ,,Psychopedagogicznych problemów edukacji przedszkolnej” A.Brzezińskiej, M.Burtowy, Poznań 1992, wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu i. Adama Mickiewicza

Opracowała: B.Głowacz