sunshine

9. Czy współczesne dzieci wierzą w krasnoludki?

Czy to bajka, czy nie bajka,

Myślcie sobie jak tam chcecie.

A ja przecież wam powiadam;

Krasnoludki są na świecie.

Maria Konopnicka,,O krasnoludkach i o sierotce Marysi”

    

         Czy współczesne dzieci wierzą w krasnoludki? Niektóre tak, bo lubią słuchać bajek, zwłaszcza wtedy, gdy ktoś pięknie je czyta lub opowiada. Baśń, bajka czy opowiadanie to formy literackie, które są źródłem najwcześniejszych kontaktów dziecka z literaturą. Baśń wpływa na kształtowanie uczuć i wyobraźni, wzbogaca twórczo ekspresję słowną, plastyczną, wzbogaca treść zabaw małego czytelnika.

             Dziecko wszystko co przeżyło odtwarza w zabawie, rysunku itp. Baśń uczy, wprowadza elementy norm moralnych, daje wiedzę o świecie, przenosi dziecko w świat fantastyczny, w dalekie nieznane kraje. Tu wszystko jest możliwe, bo działają siły, których nie ma w realnym świecie. W świecie bajek i baśni panuje surowy rygor moralny. Dobroć i sprawiedliwość są zawsze nagradzane, a zło, chciwość i nieuczciwość karane. W baśniach nikt się nie dziwi, że zwierzęta przemawiają ludzkim głosem, a królewna po stu latach jest tak samo młoda.

        Literaturę dla dzieci nazywa się ,,przewodniczką życia”. Jej oddziaływanie jest wszechstronne: pokazuje wiedzę o świecie i ludziach, pobudza wyobraźnię i kształci uczucia. Przyczynia się do kształtowania charakteru i aktywnej postawy wobec rzeczywistości.

      Współczesne dzieci żyją w zupełnie innym świecie. Prawie wszystkie mają możliwość oglądania telewizji, filmów, mają dostęp do komputera, możliwość wyjazdów na wczasy, wycieczki itp. Ich wiedza o życiu jest wielka i bogata, wzrasta bardzo szybko. Nie sprzyja to harmonijnemu rozwojowi młodego człowieka. Dziecko jest nieustannie ciekawie świata. Ta ciekawość wprowadza go w problemy ludzi dorosłych, powoduje zachwianie równowagi wewnętrznej. Aby lepiej zrozumieć i opanować ten poznany świat – poszukuje pomocy. Baśniowy schemat ujmowania świata pomaga mu podporządkować własne doznania i obserwacje. Choć świat techniki wyprzedza wszystko, dzieci  jednak chcą słuchać baśni. Czytając im książki nie tylko przekazujemy wiedzę, ale także wartości wychowawcze. Wybierając odpowiednie pozycje książkowe winniśmy uwzględniać potrzeby dziecka, jego zainteresowania i poziom intelektualny.

Większość dzieci rozpoznaje baśń po ilustracji. I dobrze, bo to ilustracja wywołuje zainteresowanie tekstem, jest jednym z warunków wyboru i akceptacji utworu.

Część przedszkolaków jednak zna bajki z telewizji, z płyt DVD. Większość z nich przesiąknięta jest przemocą i agresją. Dzieci wczuwają się w role głównych bohaterów, co często widać w ich zachowaniu i sposobie komunikowania się. Niestety – telewizor jest najbardziej dyspozycyjną opiekunką do dziecka.

             Czy współczesne dzieci wierzą jeszcze w krasnoludki? – chyba tak. Dzieci uwielbiają bajki. Kto umie opowiadać ma klucz do ich serc. Baśnie i bajki były, są i nadal będą dziecku potrzebne. Towarzyszą mu zawsze i wszędzie. Fantazja jest niezwykle cenną wartością w życiu małego człowieka. Odgrywa dużą rolę w procesie uczenia się, kojarzenia zjawisk, snuciu projektów. Dzieci słuchając ciągle sobie coś wyobrażają, wykonują kombinacje myślowe, mobilizują cała swoją wyobraźnię twórczą. ,,Dziecko oddycha baśnią jak powietrzem i dlatego nie udają się wszelkie próby usunięcia jej z psychiki dziecka”. Mimo wszelkich zmian cywilizacyjno-kulturowych baśń nadal pozostaje ważna w życiu dziecka, ,,stanowi ową nić, która łączy nasze dzieci z dziećmi wszystkich czasów, odpowiada ich potrzebom, podobnie jak odpowiadała potrzebom minionych pokoleń”.

Bibliografia:

,,Bliżej przedszkola” nr 7-8.70-71.2007

Redagowała Bogumiła Głowacz